Moet mijn vloer geegaliseerd worden?

De norm: 3 millimeter over 2 meter

In de vloerenbranche wordt gewerkt met vlakheidsklassen. De meest gebruikte eis voor woningen is een maximale afwijking van 3 millimeter gemeten over een rechte lengte van 2 meter. Die maat komt uit de norm voor vlakheid van vloeren en wordt door vrijwel alle fabrikanten van vloermateriaal als voorwaarde gesteld.

Belangrijk is dat het om de afwijking gaat, niet om het hoogteverschil van de ene kant van de kamer naar de andere. Een vloer die over tien meter drie centimeter afloopt maar overal netjes vlak is, voldoet gewoon aan de eis. Een vloer die waterpas is maar om de meter een kuil van vijf millimeter heeft, voldoet niet.

Zo meet u het zelf

U heeft een rechte lat van 2 meter nodig. Een aluminium rei uit de bouwmarkt kost € 25 tot € 40 en is precies genoeg. Een lange waterpas kan ook, mits hij echt recht is; een houten lat uit de schuur meestal niet.

• Leg de lat plat op de vloer en kijk er van de zijkant tegenaan, tegen het licht in. Waar u licht ziet, zit een kuil.
• Meet de grootste opening. Met een duimstok, een spiebeitel of een muntje: een euro is 2,3 millimeter dik, een vijftig-eurocent 2,4 en een tien-eurocent 1,9.
• Doe het op minstens vijf plaatsen in de ruimte, verspreid, en altijd in twee richtingen: evenwijdig aan de muur en er dwars op.
• Let extra op de randen. Bij de buitenmuur, bij een drempel, bij de schouw en bij een dichtgezette deuropening zitten de meeste afwijkingen.
• Kijk ook naar bollingen. Een bult onder de lat laat de lat wiebelen; dat is net zo goed een afwijking als een kuil.

Noteer per meting de plaats en de grootste opening. Krijgt u een paar metingen boven de 3 millimeter en de rest ver daaronder, dan is plaatselijk uitvlakken waarschijnlijk genoeg. Zit u overal rond de 4 of 5 millimeter, dan is het een golvende vloer en gaat er een laag overheen.

De norm per vloertype

Niet elke vloer stelt dezelfde eis. De regel is simpel: hoe dunner en hoe slapper de vloer, hoe strenger de eis aan wat eronder ligt. Een dikke plank overbrugt een kuil; een dun vel PVC gaat erin hangen.

Bij twijfel geldt altijd de strengste eis van de fabrikant van uw specifieke vloer. Die staat in de legvoorschriften, en die zijn ook bepalend als er ooit een garantiediscussie ontstaat.

Er is een tweede eis die vaak vergeten wordt en die net zo belangrijk is: de ondergrond moet niet alleen vlak zijn maar ook draagkrachtig, droog, schoon en scheurvrij. Een vloer die vlak is maar zanderig kruimelt, is alsnog geen geschikte ondergrond.

Wat er gebeurt als u het overslaat

Dit is de reden dat wij er zo op hameren. Een vloer die op een onvlakke ondergrond ligt, ziet er de eerste weken prima uit. De problemen komen later, en ze zijn dan niet meer te herstellen zonder de vloer eruit te halen.

Bij een gelijmde vloer speelt iets anders: daar komt de vloer op de holle plek los van de lijm, en dan hoort u een klak bij elke stap.

Wat het extra vervelend maakt is de garantiediscussie. Vrijwel elke fabrikant sluit schade uit die het gevolg is van een ondergrond die niet aan de legvoorschriften voldeed. Is er niet geegaliseerd waar dat wel had gemoeten, dan staat u er bij een klacht alleen voor.

Uitvlakken of een volledige laag

Egaliseren is niet zwart-wit. Tussen niets doen en de hele ruimte gieten zitten twee tussenvormen die een paar honderd euro kunnen schelen.

Plaatselijk uitvlakken vraagt wel om een eerlijke meting vooraf. Blijkt tijdens het leggen dat het toch overal golft, dan ligt het werk stil en gaat de laag alsnog overal overheen.

Er is nog een route die soms over het hoofd wordt gezien: een dikkere of stijvere ondervloer. Sommige ondervloeren van 3 tot 5 millimeter hebben een opgegeven overbruggingsvermogen. Die vervangen egaliseren niet, maar bij een vloer die net over de norm zit, kan het genoeg zijn. Vraag dat na op basis van uw meting.

Wanneer de ondergrond een ander probleem heeft

Vlakheid is maar een van de vier eisen. Deze drie andere zien we regelmatig, en ze vragen om een andere oplossing dan egaline.

• Vocht. Een dekvloer die te nat is, geeft bolling en schimmelvorming onder de vloer. Meten met een CM-meter of een vochtmeter, niet inschatten. Bij een nieuwbouwdekvloer is dit de belangrijkste controle van allemaal.
• Een zwakke of zanderige dekvloer. Kruimelt onder uw duim of onder een schroevendraaier. Egaline hecht daar niet op; er moet eerst een impregneerprimer overheen, of de laag moet eruit.
• Scheuren. Krimpscheuren in een dekvloer zijn onschuldig en worden gevuld en verankerd. Scheuren die doorlopen tot in de wand of die steeds breder worden, wijzen op iets constructiefs en vragen om onderzoek voordat er iets overheen gaat.

In alle drie de gevallen geldt hetzelfde: een laag egaline eroverheen verbergt het probleem in plaats van het op te lossen. Wij meten daarom bij het inmeten niet alleen de vlakheid maar ook het vocht, en kloppen de vloer af op holle plekken.

Wat wij bij het inmeten doen

Zodat u weet wat u kunt verwachten, en zodat u het bij een andere partij ook kunt vragen:

• De lat op minimaal vijf plaatsen, in twee richtingen, met de grootste afwijking genoteerd per plaats.
• Vochtmeting bij een dekvloer waarvan de leeftijd of de geschiedenis onbekend is, en altijd bij nieuwbouw.
• Afkloppen op holle plekken, want een losliggende egalinelaag van een vorige vloer moet eruit.
• Opbouwhoogte meten bij de binnendeuren, de voordeur, de onderste traptrede en eventuele drempels.
• De legrichting bepalen in verhouding tot het licht en de lengte van de ruimte, want dat bepaalt waar naden zichtbaar worden.

De uitkomst daarvan staat in de offerte, met de laagdikte erbij. Dat is bewerkelijker dan een prijs per vierkante meter noemen, maar het is de enige manier waarop u weet waarvoor u betaalt en waarop wij niet halverwege de week met een meerprijs hoeven te komen.

Samenvatting

• De norm is 3 millimeter afwijking over 2 meter, en 2 millimeter bij plak-PVC en gelijmd parket.
• Meet met een rechte lat van 2 meter, op vijf plaatsen en in twee richtingen; een waterpas meet het verkeerde.
• Hoe dunner en slapper de vloer, hoe strenger de eis aan de ondergrond.
• Overslaan geeft open naden, wippende planken en verlies van uw fabrieksgarantie.
• Vlakheid is een van vier eisen; droog, draagkrachtig en scheurvrij horen erbij.