PVC op een houten vloer met kruipruimte

Waarom PVC er niet rechtstreeks op kan

Een begane grondvloer van vloerdelen bestaat uit losse planken op balken. Die planken werken: ze zetten uit en krimpen met de luchtvochtigheid, en ze bewegen ten opzichte van elkaar als u erover loopt. Daar komt bij dat er tussen de delen naden zitten en dat er per plank een klein hoogteverschil is.

PVC is dun en volgt de ondergrond. Legt u het rechtstreeks op vloerdelen, dan krijgt u binnen een jaar drie dingen:

• Aftekening van de naden. Elke naad tussen twee vloerdelen tekent zich af in het PVC, zichtbaar in strijklicht.
• Beweging in de naden van het PVC. De ondergrond beweegt, dus de kliknaden werken los.
• Vocht van onderaf. Damp uit de kruipruimte trekt door de naden omhoog en komt vast te zitten onder de PVC-laag.

Het derde punt is het belangrijkste en wordt het vaakst onderschat. PVC is dampdicht. Wat er van onderen aan vocht omhoogkomt, kan er niet doorheen en blijft eronder hangen. Het hout eronder blijft dan nat, en dat is precies het recept voor houtrot en schimmel.

Eerst meten: is de kruipruimte droog genoeg?

Dit is de stap die niet overgeslagen mag worden, en het is ook de stap die u zelf grotendeels kunt doen. Til het luik op en kijk.

Een houtvochtmeter kost € 30 tot € 60 en meet in een seconde. Meet op meerdere plaatsen en vooral bij de buitenmuur, want daar is het altijd het natst.

Meet niet in de zomer na een droge periode en trek daar een conclusie uit. De maatgevende periode is het najaar en de winter, als de grondwaterstand hoog is en de kruipruimte het minst ventileert. Twijfelt u, meet dan in november.

Ventilatie: de goedkoopste maatregel

Een kruipruimte hoort te ventileren via roosters in de gevel. In de praktijk zijn die er wel, maar zitten ze dicht. Dat is bij vooroorlogse woningen bijna standaard, en het herstellen ervan kost vrijwel niets.

• Zoek de muisdichte roosters in de gevel, net boven het maaiveld. Er horen er meerdere te zitten, verdeeld over de gevel.
• Kijk of ze open zijn. Vaak zijn ze dichtgegroeid met aarde, dichtgeschilderd, of dichtgezet bij het aanbrengen van gevelisolatie of een tuinaanleg.
• Zorg voor doorstroming. Alleen roosters aan de voorgevel geeft geen luchtstroom; er moet ook aan de achterzijde geventileerd worden.
• Controleer binnenmuren. Dragende binnenmuren in de kruipruimte horen doorvoeropeningen te hebben, anders staat de lucht in de achterste helft stil.

Roosters vrijmaken en waar nodig bijplaatsen kost een dagdeel en een paar tientjes aan materiaal, en het is de maatregel met verreweg de beste verhouding tussen kosten en effect. Bij een grensgeval is dit vaak genoeg om binnen een paar maanden onder de 18 procent te komen.

De opbouw die wel werkt

Is de kruipruimte droog en geventileerd, dan is dit de opbouw die wij aanhouden, van onder naar boven.

Totale opbouw 16 tot 26 millimeter. Meet daarom vooraf de ruimte onder uw binnendeuren, de voordeur en bij de onderste traptrede.

De plaatlaag is het hart van de oplossing. Underlayment van 18 millimeter is de gangbare keuze: stijf genoeg om de vloerdelen te overbruggen en dik genoeg om te schroeven zonder dat de kop doorschiet. Dunner dan 12 millimeter raden wij af, want dan volgt de plaat de naden alsnog.

Cruciaal is de bevestiging: schroeven in een raster van ongeveer 15 centimeter, in de vloerdelen en waar mogelijk in de balken, met de koppen verzonken. En de platen verspringend leggen, zodat de naden van de platen niet samenvallen met de naden van de vloerdelen eronder.

Wat het kost

De plaatlaag is de post die bovenop een normale PVC-vloer komt. Dit zijn de bedragen voor een woonkamer van 40 m².

De plaatlaag maakt de klus dus ongeveer € 1.160 tot € 2.080 duurder dan dezelfde vloer op een dekvloer. Dat is de prijs van een oplossing die twintig jaar meegaat.

Komt daar nog bodemafsluiting bij, dan praat u over € 25 tot € 45 per vierkante meter kruipruimte voor folie of schelpen, meestal door een gespecialiseerd bedrijf. Dat is een aparte opdracht die vooraf gaat aan de vloer.

Wanneer wij het afraden

Er zijn situaties waarin wij geen PVC op een houten vloer leggen, ook niet met een plaatlaag.

• De kruipruimte staat structureel nat. Dan gaat er eerst een bodemafsluiting in en wordt er opnieuw gemeten, of er komt een andere vloer.
• De balken of de vloerdelen zijn aangetast. Zacht hout, houtworm of schimmel moet eerst worden hersteld door een timmerman.
• De vloer veert zichtbaar door. Dat wijst op te grote overspanning of te lichte balken. Een plaatlaag maakt het stijver maar lost dat niet op.
• Er is geen ventilatie mogelijk. Bij een kruipruimte die helemaal is dichtgezet en waar geen roosters te maken zijn, is PVC een risico.
• De opbouwhoogte is er niet. Bij een voordeur of tuindeur die niet ingekort kan worden, is 20 millimeter extra soms simpelweg niet beschikbaar.

In die gevallen is er vaak een alternatief. Een dampopen vloer, zoals een zwevende houten plankvloer op een ondervloer, laat het vocht wel door en is minder gevoelig voor een minder droge kruipruimte. Dat is dan een eerlijker advies dan PVC leggen en hopen dat het goed gaat.

Vloerverwarming op een houten vloer

Deze vraag komt bijna altijd in dezelfde adem. Het kan, maar de opbouw is anders en het rendement is lager dan bij vloerverwarming in een dekvloer.

Op een houten ondervloer wordt gewerkt met een droogbouwsysteem: isolatieplaten met freesgroeven en warmtegeleidende platen, waarin de leidingen liggen. Daar komt de plaatlaag of direct de vloer overheen. De opbouw is 20 tot 40 millimeter en het systeem reageert sneller dan een dekvloersysteem, maar levert minder vermogen per vierkante meter.

Belangrijk detail: bij vloerverwarming moet de warmteweerstand van de complete vloeropbouw laag blijven, en een plaatlaag van 18 millimeter telt daarin mee. Dat is een van de weinige gevallen waarin een dunnere plaat te verdedigen is. Reken de opbouw altijd door voordat u kiest.

En isoleer de kruipruimtezijde. Zonder isolatie onder het verwarmingssysteem stookt u de kruipruimte mee, en dat is zonde van de energie en slecht voor het vochtgedrag van het hout.

Samenvatting

• PVC kan niet rechtstreeks op vloerdelen; er gaat een plaatlaag van 12 tot 18 millimeter overheen.
• Meet eerst het houtvochtgehalte, in het najaar; boven de 18 procent is het te nat.
• Ventilatieroosters vrijmaken is de goedkoopste en vaak de meest effectieve maatregel.
• De plaatlaag kost € 22 tot € 38 per m² en maakt de klus ongeveer € 1.200 tot € 2.100 duurder op 40 m².
• Bij een structureel natte kruipruimte of aangetast hout is een dampopen vloer het eerlijkere advies.