Mijn vloer staat bol: wat is de oorzaak?

Eerst: waar zit de bolling?

Bolling is geen diagnose maar een symptoom. Dezelfde bult kan uit vier heel verschillende oorzaken komen, en elke oorzaak heeft een andere oplossing. Wie meteen gaat repareren zonder te kijken waar de bolling precies zit, lost meestal het verkeerde probleem op.

Kijk daarom eerst naar de plek, de vorm en het moment. Een bult langs de wand is iets anders dan opstaande randen langs elke naad, en een vloer die alleen in augustus omhoog komt is iets anders dan een vloer die het hele jaar bol staat.

Maak foto's met datum, ook van de plek waar het begon. Een bolling verandert met het seizoen, en de foto van de eerste week is later vaak het enige bewijs van waar het vandaan kwam.

Laminaat bol: bijna altijd vocht

Laminaat is een fotolaag met een slijtlaag erover, op een kern van houtvezelplaat. Die kern is het zwakke punt. Komt er vocht bij, dan zwelt hij op, eerst langs de randen van de plank, want daar zit de naad. U ziet dan een vloer waarin elke plank een opstaand randje heeft, alsof er kleine kussentjes liggen. Dat is het kenmerkende beeld van laminaat dat vocht heeft gehad.

Het vervelende is dat dit niet terugkomt. Een houtvezelkern die is opgezwollen, blijft dik, ook als hij weer droog is. Bij massief hout trekt een bolling na het drogen soms nog bij, bij laminaat niet. Dat bepaalt meteen wat herstel kost.

• Geen dampscherm op een stenen ondergrond. Op beton of een cementdekvloer hoort onder laminaat altijd een dampremmende folie, met overlap en tegen de wand omhoog gezet. Ontbreekt die, dan trekt het vocht uit de vloer langzaam in de kern. Dat ziet u pas na maanden.
• Water in de naden. Een lekkende vaatwasser, een terrasdeur waar het onderdoor waait, een plantenbak, of dweilen met een natte dweil. Laminaat verdraagt een vochtige doek, geen plas.
• Vocht van onderaf uit de kruipruimte. Een houten vloer boven een natte kruipruimte geeft vocht af aan alles wat erop ligt, en een zwevende vloer houdt dat vocht vast.
• Niet laten acclimatiseren. Laminaat dat vanuit een koude bus of een vochtige garage direct wordt gelegd, past zich daarna nog aan de kamer aan. Dat geeft spanning en soms bolling in de eerste weken.
• Te weinig uitzetruimte. Laminaat werkt vooral met de luchtvochtigheid. In een vochtige nazomer zet het uit, en zonder ruimte langs de wand komt het omhoog. Dit geeft geen kussentjes maar een bult langs de rand.

PVC bol: bijna altijd warmte

PVC neemt nauwelijks vocht op, dus het kussentjesbeeld van laminaat ziet u bij PVC niet. PVC reageert op temperatuur. Het zet uit als het warm wordt en krimpt als het afkoelt. Kan die beweging nergens heen, dan komt de vloer omhoog. Over een paar meter is dat niet te zien, maar over tien meter of meer gaat het om millimeters, en die moeten ergens blijven.

• Zon achter een glazen pui. Een serre of een pui op het zuiden kan de vloer op een zomermiddag veel warmer maken dan de rest van de kamer. Vooral donkere decors worden heet. Juist daar, voor het glas, ontstaat de bolling.
• Vloerverwarming die te warm wordt. Fabrikanten houden voor PVC een maximale oppervlaktetemperatuur aan, meestal rond de 27 graden. Een installatie die daarboven gaat, laat een zwevende vloer werken.
• Een vloer die is vastgeklemd. Een keukeneiland, een zware boekenkast of een kozijn waar de vloer strak onder is geschoven. Een zwevende vloer moet als geheel kunnen bewegen; een vast punt in het midden verdeelt de vloer in twee helften die tegen elkaar in duwen.
• Geen dilatatie op een lange baan. In een doorgebroken begane grond of bij een vloer die zonder onderbreking door meerdere kamers loopt, schrijven veel fabrikanten boven de acht tot twaalf meter een dilatatievoeg voor. Kijk in de legvoorschriften van uw merk.
• Restvocht onder een gelijmde vloer. Dan ontstaan blaasjes en bulten midden in de ruimte. Dat is geen bolling door warmte maar lijm die loslaat; daarover gaat ons artikel over een PVC vloer die loslaat.

Een bolling door warmte heeft een herkenbaar ritme: op een warme middag erger, 's ochtends minder, in de winter soms helemaal weg. Dat ritme is goed nieuws. Het betekent dat de vloer zelf heel is en dat hij alleen ruimte nodig heeft.

Lamelparket: schotelen en tonnen

Bij parket met een echte houten toplaag ziet bolling er anders uit, en heeft hij een eigen naam. Hout werkt met vocht, en de vraag is aan welke kant het meeste vocht zit.

• Schotelen: de randen van elke plank staan hoger dan het midden, zodat de plank hol ligt. Er zit meer vocht aan de onderkant dan aan de bovenkant. Denk aan een natte kruipruimte, een dekvloer met restvocht of een ontbrekend dampscherm.
• Tonnen: het midden van de plank staat hoger dan de randen. Dat gebeurt vaak nadat een geschotelde vloer is geschuurd voordat hij droog was. De opgestane randen zijn weggeschuurd, de vloer droogt daarna alsnog en trekt in het midden bol.

De les is dezelfde in beide gevallen: eerst de vochtbron weg, dan wachten, en pas schuren als het hout weer op een normaal vochtgehalte is. Wie een geschotelde vloer meteen strak schuurt, ruilt het ene probleem in voor het andere.

Zo stelt u zelf de oorzaak vast

U hoeft geen vloerlegger te zijn om de oorzaak in negen van de tien gevallen te vinden. Met deze stappen weet u na een kwartier waar u staat.

• Haal een plint los op de plek waar de vloer omhoog komt. Zit de vloer strak tegen de wand, dan is de oorzaak gevonden. Er hoort een ruimte van ongeveer 8 tot 10 millimeter te zitten, en bij lange banen meer.
• Kijk naar de vorm. Kussentjes langs elke naad wijzen op vocht in laminaat. Een gladde bult wijst op spanning. Een holle plank in de breedte wijst op vocht van onderaf bij parket.
• Let op het moment. Erger op een warme middag of na het stoken: warmte. Erger in het najaar of na regen: vocht van onderaf.
• Kijk wat erop staat. Staat er een keukeneiland, een vastgeschroefde kast of een kachel op de vloer, dan is dat vaak het punt waar de spanning zich ophoopt.
• Zoek de vochtbron. Kijk onder de vaatwasser, langs de terrasdeur, rond de wasmachine en onder plantenbakken. Ruik bij de naden: een muffe geur wijst op vocht van onderaf.
• Kijk in de kruipruimte. Staat er water, is het hout vochtig of ruikt het muf, dan ligt de oorzaak niet in de vloer maar eronder.

Gaat het vanzelf over?

Soms wel, en dan is het verstandig om eerst af te wachten. Maar het hangt sterk af van het materiaal en de oorzaak.

Wacht niet eindeloos. Een vloer die drie maanden na het wegnemen van de oorzaak nog bol staat, trekt meestal niet meer vanzelf bij.

Bij waterschade loont het om niet zelf te gaan herstellen voordat de verzekeraar heeft gekeken. Veel inboedelpolissen dekken een vloer na een plotselinge lekkage, maar niet na langdurig vocht, en de beoordeling daarvan gebeurt aan de hand van de vloer zoals hij er ligt.

Wat herstel kost

De kosten lopen enorm uiteen, van een paar honderd euro tot een nieuwe vloer. Wat de doorslag geeft, is of de vloer zelf beschadigd is of alleen ruimte nodig heeft.

Nieuw laminaat leggen kost bij ons vanaf € 45 per m² inclusief ondervloer en plinten; verwijderen van zwevend laminaat is een van de goedkoopste sloopposten. Afvoer gaat apart.

Twee posten worden vaak vergeten. De eerste is de oorzaak zelf: een lekkende terrasdeur, een kruipruimte zonder ventilatie of een dekvloer met restvocht. Wie de vloer vervangt zonder dat op te lossen, betaalt twee keer. De tweede is de voorraad: heeft u nog een pak van dezelfde vloer op zolder, dan kunnen losse planken worden vervangen. Is het decor uit de handel, dan wordt het al snel een hele kamer.

Wat een nieuwe vloer inclusief alles kost, staat uitgewerkt in wat laminaat leggen kost en wat een vloer laten leggen kost.

Rekenvoorbeeld: twee bolle vloeren

Twee situaties die wij in de regio regelmatig tegenkomen, met de getallen erbij.

Situatie 1: PVC in een doorgebroken woonkamer. Een rijtjeswoning met een begane grond van elf meter lang en vijf meter breed, dus 55 m² klik-PVC. Achterin een glazen pui op het zuiden. In juli komt de vloer voor de pui tien centimeter breed omhoog. De plint gaat los: de vloer zit strak tegen de achtergevel en tegen het kozijn van de keukendeur, en onder het keukeneiland is hij vastgeschroefd.

• Uitzetruimte maken langs de wanden, bij het kozijn en rond het keukeneiland: 55 m² x € 12 tot € 20 = € 660 tot € 1.100.
• Een nieuwe vloer van 55 m² PVC had € 3.300 tot € 5.500 gekost, met hetzelfde probleem als de oorzaak niet was weggenomen.

Situatie 2: laminaat bij de terrasdeur. Een woonkamer van 35 m² laminaat op een betonvloer. Langs de terrasdeur staan acht planken met opstaande randen; de rest ligt vlak. Oorzaak: regenwater dat bij slagregen onder de dorpel door komt. Het dampscherm ligt er wel.

• Dorpel laten afdichten door de kozijnleverancier of een timmerman: een aparte post, buiten de vloer.
• Acht planken vervangen met planken uit de reservevoorraad: 8 x € 25 tot € 45 = € 200 tot € 360.
• Is er geen reservevoorraad en is het decor uit de handel: de hele kamer opnieuw, 35 m² x € 45 tot € 90 = € 1.575 tot € 3.150.

Het verschil tussen die laatste twee regels is een pak laminaat dat op zolder had moeten liggen. Bewaar daarom bij elke nieuwe vloer een of twee pakken uit dezelfde partij.

Wat u niet moet doen

• Niet de bult wegdrukken met zware meubels. De spanning blijft en zoekt een andere plek.
• Niet kitten langs de wand. Kit maakt de uitzetruimte kleiner en de bolling erger.
• Niet extra stoken om laminaat te drogen. Opgezwollen houtvezel krimpt niet terug, en bij PVC maakt warmte het juist erger.
• Niet een geschotelde parketvloer meteen schuren. Eerst drogen, anders gaat hij tonnen.
• Niet zelf herstellen na waterschade voordat de verzekeraar heeft gekeken.
• Niet een nieuwe vloer leggen op dezelfde ondergrond zonder dat de oorzaak is opgelost. Dan staat ook de nieuwe vloer binnen een jaar bol.

Is de vloer kort geleden door een ander gelegd en vermoedt u een legfout, meld het dan schriftelijk en geef de legger eerst de kans op herstel. Hoe dat werkt en wat u kunt eisen, staat in ons artikel over een vloer die niet goed is gelegd.

Zo voorkomt u een bolle vloer

Bijna elke bolling is bij het leggen te voorkomen. Dit is wat wij standaard doen, en wat u bij elke andere partij kunt navragen.

• Ruimte langs elke wand, elk kozijn en elke leiding, en bij lange banen meer dan het minimum.
• Een dilatatie bij doorgangen waar de vloer van de ene ruimte in de andere loopt, als de lengte daarom vraagt.
• Nooit een zwevende vloer onder een keukeneiland vastzetten. Het eiland staat op de ondergrond, de vloer loopt eromheen.
• Een dampscherm op elke stenen ondergrond onder laminaat en zwevend parket.
• Restvocht meten in de nieuwbouw, met een CM-meting en niet op gevoel. Zie restvocht in een nieuwe dekvloer.
• De kruipruimte bekijken voordat er iets over een houten vloer gaat. Zie PVC op een houten vloer met kruipruimte.
• Bij een pui op het zuiden een lichter decor of gelijmd PVC overwegen, en zonwering als de vloer er de hele middag in de zon ligt.

Twijfelt u welk materiaal in uw situatie het minst gevoelig is, dan rekenen wij het bij u thuis voor u uit. Lees meer over laminaat laten leggen en PVC laten leggen, of over egaliseren als de ondergrond eerst vlak moet.

Samenvatting

• Waar de bolling zit, verraadt de oorzaak; kijk eerst naar plek, vorm en moment.
• Laminaat met opstaande randen langs de naden heeft vocht gehad en wordt niet meer vlak.
• PVC dat op warme dagen bolt, heeft ruimte nodig, geen nieuwe vloer.
• Bij parket eerst de vochtbron weg en laten drogen, pas daarna schuren.
• Uitzetruimte maken kost € 12 tot € 20 per m²; een nieuwe laminaatvloer € 45 tot € 90 per m² inclusief verwijderen.